Eigen kracht en van betekenis zijn voor elkaar, het verhaal van Maak Rimpels
Maak Rimpels is ontstaan in 2017 vanuit een burgerinitiatief in Leenderstrijp. Inwoner Frank Verbeek is hiermee gestart samen met andere bewoners van het dorp. Het idee was om een groep van oudere volwassenen te vormen die elkaar de hulpvraag durft te stellen en te beantwoorden. En om gezellig dingen samen te leren en te doen. Deze groep is nog steeds samen.
Deze informele en preventieve manier van zorgen bleek ook een verlichting van de druk op de zorg. Vanuit de energie in Leenderstrijp volgden zorgzame gemeenschappen in Someren en Leende. Om weer door te rimpelen naar de gemeenten Heeze-Leende, Someren, Valkenswaard, Cranendonck en langzamerhand ook naar andere plekken in het land.
Allemaal door het bijzondere netwerk van lokale contactpersonen, ambassadeurs en partners die met de Maak Rimpels methode en ondersteuning zelf het programma hebben geïmplementeerd.
Het netwerk van Maak Rimpels
Om duurzame netwerken te vormen rondom oudere volwassenen gaat Maak Rimpels in het sociale domein verbindingen aan. Met ouderen- en netwerkorganisaties in de wijk, gemeente, welzijnsorganisaties, huisartsen en andere samenwerkingspartners.
De missie van Maak Rimpels
Maak Rimpels faciliteert een transitie in het sociale domein met een gemeenschapsgerichte benadering, waarbij ook de borging en een duurzame opvolging in de wijk centraal staan. De focus ligt op gezondheid en het voorkomen van een hoog zorgrisico door het bouwen van een informeel steunsysteem in de vorm van een zorgzame gemeenschap.
De gift van de derde levensfase
We hebben een gift gekregen: de derde levensfase. We worden ouder en leven langer in goede gezondheid. Ook op latere leeftijd hebben mensen de wens om autonoom te blijven, om zelf richting te kunnen geven aan hun bestaan. Er is behoefte aan verbondenheid en verrijkend contact. Ongeacht de levensfase willen mensen van betekenis zijn, voor anderen en voor de samenleving.
De uitdagingen van de derde levensfase
Maar de derde levensfase biedt ook uitdagingen, kijkend naar de ontwikkelingen in de samenleving. We hebben te maken met dubbele vergrijzing: er zijn meer ouderen en die
worden ook nog ouder dan de generatie voor hen. Dit zorgt voor een hoge druk op de professionele zorg. Veel ouderen krijgen te maken met eenzaamheid, valincidenten, soms lastige digitalisering of verlies van autonomie. Bovendien blijven de gezondheidsverschillen toenemen.
Hoog tijd voor een zorgtransitie
In het huidige zorgsysteem neemt de druk op de zorg enorm toe. Momenteel geeft 69% van de huisartsenpraktijken aan dat de werkdruk te hoog is. Zestig procent van de huisartsen heeft zelfs een patiëntenstop. Als de huidige ontwikkelingen zich doorzetten, is het
aannemelijk dat de medische zorgkosten door valongevallen zich zullen verdubbelen van 1,4 in 2023 naar 2,4 miljard per jaar in 2023 [3]. Kortom: er moet iets veranderen.
Zet gezondheid centraal
Het is duidelijk dat dit systeem overloopt. Maak Rimpels wil bijdragen aan een nieuwe houding waarbij niet de zorg, maar de gezondheid centraal staat. Binnen zorgzame gemeenschappen worden oudere volwassenen in staat gesteld om zelf en samen actief de regie te nemen over hun gezondheid, met het zorgsysteem als vangnet.
Maak Rimpels zet in op primaire preventie en positieve gezondheid, complementair aan de bestaande zorgstructuren, door het versterken van de ‘nuldelijn’ en te werken vanuit een verbindende, integrale aanpak. Er is namelijk, complementair aan de huidige (keten)aanpakken, een gemeenschapsgerichte aanpak nodig vanuit het sociale domein. Van daaruit wordt verbinding met het formele gemeentelijke en het medische domein gelegd. Op deze manier draagt Maak Rimpels bij aan valpreventie, eenzaamheidspreventie en zorgpreventie. Hieruit volgen onderaan de streep lagere zorgkosten voor de maatschappij, worden gezondheidsverschillen verkleind en de kwaliteit van leven vergroot.
De beweging van Maak Rimpels
Maak Rimpels is een beweging voor het versterken van autonomie, (positieve gezondheids-)competenties en sociale verbondenheid van 1) zelfstandig thuiswonende 65-plussers in gemeenschappen, 2) buurten en 3) uiteindelijk in elke buurt in het gehele land. Daarmee proberen we bij te dragen aan het verhogen van gezondheid, kwaliteit van leven en verlagen van eenzaamheid in de derde levensfase. Dit draagt op haar beurt weer bij aan het verlagen van druk op de (huisartsen)zorg en het sociale domein. De Maak Rimpels beweging speelt zich af op drie niveaus.
Groepsbeweging
Bewoners komen via lokale contactpersonen, huisartsen of PoH’s, het sociaal team van de gemeente en oud deelnemers terecht in een groep van ongeveer 15 deelnemers. Onder begeleiding van professionele coaches en vrijwillige peers werken ouderen in hun eigen leefomgeving aan hun persoonlijke hulpbronnen en sociale veerkracht. Dat doen zij in vier samenhangende onderdelen - Positieve Gezondheid, Digivaardigheid, Vitaliteit en Samenredzaamheid.
Dat start met Positieve gezondheid: reflecteren en praten over de brede gezondheid. Hier groeit de groepsband, bewustzijn en groeit motivatie;
Daarna volgt Digivaardigheid: samen aan de slag om mee te kunnen blijven doen in de maatschappij, vertrouwen groeit en onderling wordt geholpen;
Samen bewegen is zoveel leuker. Juist de sociale rol, mede ondersteund door de beweegcoach, en koffie of thee erna is heel belangrijk tijdens de vitaliteit bijeenkomsten;
Ten slotte volgt samenredzaamheid waarin de groep afspraken maakt over hoe verder te gaan als groep.
Door het groepsproces ontstaat een autonome peer-to-peer gemeenschap die duurzaam samenkomt, beweegt, naar elkaar omkijkt en voor elkaar zorgt.
Buurtbeweging
Deze duurzame peer to peer gemeenschappen vormen samen een buurtbeweging. Die ontstaat door een lokale initiatiefnemer zoals een seniorenvereniging, zorgcoöperatie, zorg-of welzijnsorganisaties die samen met het Maak Rimpels ondersteuningsteam de beweging opstart.
Een werkgroep met verschillende rollen organiseert het programma, doet samen mee aan een peer-to-peer opleiding, enthousiasmeert bewoners en faciliteert verschillende groepsbewegingen. Zo ontstaat er een sociaal weefsel. Een buurtbeweging van verschillende peer to peer gemeenschappen die leuke en leerzame activiteiten met elkaar blijven doen en elkaar onderling ondersteunen, ook na het programma.
Landelijke Maak Rimpels beweging
Die buurtbewegingen komen samen in een landelijke Maak Rimpels beweging waarin lokale organisaties samenwerken om elkaar te inspireren, kennis uit te wisselen, de aanpak te verbeteren, ondersteunend materiaal te ontwikkelen en samen sterker te staan in de systeemwereld van geld en regels. Zo bevorderen we de gezamenlijke beweging naar een sterker sociaal weefsel in onze gemeenschappen en buurten.
Ook Rimpels Maken bij jou in de buurt?
Neem het initiatief en start Maak Rimpels lokaal.
Impact
Met gepaste trots nemen we je mee in de Rimpels die we de afgelopen jaren gemaakt hebben. We delen de impact van Maak Rimpels aan de hand van veelbelovende onderzoeksresultaten en, minstens zo belangrijk, met verhalen vanuit de deelnemers, professionals en consortiumpartners zelf.
De eerste resultaten:
12 zorgzame gemeenschappen
4 keer minder vallen
2-3 keer minder huisartsenbezoeken
Maak Rimpels Programmateam
Het Maak Rimpels programmateam verbindt alle partijen, creëert de inhoud en enthousiasmeert deelnemers voor een succesvol programma
Mariëlle Swinkels
Als gezondheidswetenschapper, verpleegkundige en mantelzorgmakelaar begeleidt Mariëlle leerprocessen van individuen in het omgaan met levensvragen in verschillende levensdomeinen van werk, wonen, vrije tijd en zorg. Vaak spelen deze vragen rondom veranderingen of overgangsfases in het leven zoals het met pensioen gaan, het omgaan met een chronisch zieke partner, verandering van school of werk. Dit doet zij op basis van een positieve gezondheidsbenadering vanuit een brede holistische context. Daarnaast begeleidt zij ook gezamenlijke leerprocessen van groepen in het omgaan met complexe vraagstukken zoals het doorbreken van taboes rondom mentale gezondheid of uitdagingen die spelen rondom het actief en gezond ouder worden.
Frank Verbeek
Initiatiefnemer Frank is sociaal ondernemer en preventie-expert in het sociale domein. Hij beschikt over jarenlange expertise op het gebied van het gemakkelijker, gebruiksvriendelijk en toegankelijk maken van de digitale wereld voor oudere volwassenen. Hij heeft verschillende apps en trainingen ontwikkeld die ondersteunen bij dagelijkse activiteiten, helpen om in contact te blijven, mee te kunnen blijven doen, gemoedsrust te bieden, in beweging te blijven, met als doel om langer gezond en onafhankelijk te blijven. Hij is gespecialiseerd in valpreventie voor zelfstandig thuiswonende ouderen en ontwikkelde hiervoor het Maak Rimpels digitale beweegprogramma en ondersteunende digitale hulpmiddelen zoals de Maak Rimpels Clip, een slimme activiteiten- en valrisico meter met alarmknop die middels je smartphone verbonden is aan een digitaal ondersteuningsplatform.
Ties Schotel
Als sociaal ontwerper draagt Ties bij aan Maak Rimpels door samen mét de oudere volwassenen het programma te ontwerpen, strategisch mee te denken en te zorgen voor communicatie die de juiste snaar raakt. In zijn werk, vanuit sociaal ontwerpbureau Komovo, werkt hij toe naar een zorgzame samenleving. Hij is expert in het analyseren van en navigeren binnen complexe systemen, zoals de zorg, en werkt samen met veranderaars aan tastbare oplossingen en transities.
Meld je aan voor de nieuwsbrief!
We sturen ongeveer één keer in het kwartaal een nieuwsbrief met het laatste nieuws, verhalen en tips. Natuurlijk over Maak Rimpels, maar ook breder over ontwikkelingen rondom zorgzame gemeenschappen!
